Главная » 2013 » Ноябрь » 27 » Тыа сирин сыла- 2013
18.01
Тыа сирин сыла- 2013
Саха сирин Президенэ Егор Борисов 2012 сыл балаҕан ыйын 27 күнүнээҕи «Саха республикатыгар тыа сирин кэлим сайыннарыы туһунан» ыйааҕын олоххо киллэрии саҕаланна. Республика баһылыга «Аныгы үйэҕэ тыа киһитэ улахан кыһалҕаны көрсүбэккэ, бэйэтин хаһаайыстыбатын кэҥэтэн үлэлии-хамсыы олоруохтаах» диэн бэлиэтээтэ. Онон 2013 сыл тыа сирин олохтоохторугар улахан эрэли үөскэтэр. Сайдыытааҕы библиотека нэһилиэк олохтоохторугар "Олохпут уйгутун оҥостууга - биир сүбэнэн” диэн тэрээһиңңэ ынах сүөһү, сылгы иитиитин уонна сир оҥоруутун боппуруостарын тула кэпсэтии уонна анал идэлээх специалистар информацияларын истии буолар. Бүгүн биһиэхэ кэллилэр МТ "Ыңаа нэһилиэгин” дьаһалтатын баһылыга Захаров И.И., тыа хаһаайыстыбатын специалиһа Охлопкова М.Д., ветеринарнай учаастак сэбиэдиссэйэ Куприянова Л.Т., землеустроитель Спиридонов В.Н. Билэргит курдук бу уураах тула республика нэһилиэктэригэр араас кэпсэтиилэр тиһигин быспакка ыытылла тураллар. Ону биһиги хаһыаттартан, телевизорынан, араадьыйанан барытын истэ-билэ олоробут. - Онон билигин, Иван Иванович, онтон биһиги нэһилиэкпитигэр туох өҥөлөр, тэрээһиннэр буолаллара былааннанарый? Үксүгэр нэһилиэк олохтоохторо билбэккэ хаалар түбэлтэтэ баар буолааччы. - Тыа сирин сыла биллэриллибитинэн, туох уларыйы-тэлэрийии барда диир буоллахха. Кыһалҕалар суох буолбатахтар, бааллар. Холобур: Маргарита Дмитриевна хотон (ферма) туттараары сүүрдэ-көттө сүрдээҕин, ол гынан баран, туох баар ыараххана финансированиетыгар тохтоон халла. Ким ону төлүүрүй диэн буолар? Саамай уустук боппуруос үбүлээһинигэр буолар. Ол эрээри, биһиги итинтэн чаҕыйан хаалбакка, эһиил син биир хотоммут боппуруоһун туруорсуохпут. Онтон ынахтаргытын - сылгыларгытын эһиги бэйэҕит олохтоохтор быһарыахтааххыт, кооперативка туттараҕыт дуу, суох дуу. Онтон суол-иис өттүнэн этэр буоллахха үп-харчы көрүлүннэ. Техникабыт хойутаан да кэллэр, суолбут аңаара кутуллубакка хаалла, бииринэн техникабыт алдьанна, иккиһинэн хаарбыт түстэ, сир тоңно. Ол иһин, эһиил саас көһөрдүбүт, муус устар ыйга Виктор Николаевич Захаров суолбут көннөрүүтүгэр салҕыы үлэлиэ. - Маргарита Дмитриевна, нэһилиэкпитигэр сүөһү, сылгы иитиитигэр билиҥҥи уонна инники былааннаргыт туһунан баһаалыста билсиһиннэр эрэ. - Быйыл, инвестиционнай программанан бырайыагпын көмүскээн Былахы участогар конебаза тутулунна (баанньык, олорор дьиэтэ, сарайа, күрүөтэ-хаһата) барыта тутуллан бэлэм турар. Кыһалҕабыт диэн, үлэһит көстүбэт, сылгыларбытын ким көрөрүй? Олохтоох эдэр дьон үлэлиэхтэрин баҕарбаттар. Онно, сайынын оттоон-мастаан, кыһынын олорор бастайаннай көрөр-сылгыһыт наада. Сылгы көрөөччүлэрбитигэр Баишев Д.Г. уонна Сивцев И.П. хамнастарын биирдэ, иллэрэ эрэ сыл төлөөбүппүт уобсайа отут алта тыһынчаны, ол аата биирди сылгыһыкка хамнаһа уон аҕыс тыһынча буолар. Онтон бэттэх былырыыңңы, быйылгы сылларга олохтоохтор төлөөбөххө сылдьаллар. Онон, быйыл сылгылаах дьоннортон, бэйэм испиэһэктэринэн сылдьан хомуйуом. Үүммүт сылтан саҕалаан Былахы участогар 22 га сири докумуонната сылдьабыт онно сөлүөңкэни ыһыы, от-оттооһуна, күрүөлээһинэ ыытыллыахтаах. Ол инниттэн – аҕалар, эдэр дьон тэрээһиннээх, түмсүүлээх буоллахпытына, оччоҕо сылгыларбыт, кэтэх хаһаайыстыбалаахтар эбии оттонуохтара этэ. - Сүөһү иитиитигэр ветеринарнай көмө улахан оруоллааҕын биһиги бары билэбит. Любовь Тимофеевна сүөһүбүт – сылгыбыт үчүгэй туруктаах буолалларыгар эн туох сүбэлэри биэриэн этэй? - Бастакынан, үчүгэй аһылыга, көрүү-истии. Уонна, сүөһү ыарыйдаҕына уһаппахха-кэңэппэххэ тутатына биллэриэхтээхтэр. Новай бөһүөлэгэр улаххан проблемабытынан буолар бөхпүт. Сүөһүлэрбит үксүлэрэ онтон ыалдьаллар. Бу проблеманы туоратарга, сөптөөх дьаһалы туруорсуохха наада. Сыл ахсын, анализтарын тутатына ветлабораторияҕа туттарыллар. Сүөһү, сылгы туруктарын этэр буоллахха, билиңңи туругунан үчүгэйдэр. Улаххан кыһалҕабыт ветеринарнай дьиэбит суох, эмпитин уурар-харайар. Уонна эдэр кадрынан хааччыйыы. - Сир туһунан. Нэһилиэкпитигэр землеустроитель баар, Виталий Николаевич эн, билэ-көрө сылдьарын буолуо. Сайды бөһүөлэгэр элбэх эргэ, харыыга эмсэҕэлээбит быраҕыллыбыт дьиэлэр бааллар, ыһыллыы-тоҕуллуу, курус көрүңүн биэрэр. Олортон, отказтаммыт ыаллар бааллар дуо? Уонна, дэриэбинэбит көрүңүн тупсарарга, өрө тардыныы үлэтин ыытарга, быраҕыллыбыт хаарбах дьилэри оннуттан ыраастыахха сөп дуо? - Бүгүңңү туругунан, нэһилиэк олохтоохторуттан, кимтэн даҕаны отказ сайабылыанньа киирэ илик. Бары уһаайбалар хаһаайыннаахтар. Элбэх ыал дьиэлэрин, билиңңи диэри докумуонната иликтэр. Онтон, хаарбах үс дьилэри этэр буоллаххытына, балар учуокка турбаттар. Хаһаайыннара баар буоллахтарына бэйэлэрэ көтүрүөхтэрин сөп. Эбэтэр, сөптөөх дьаһалы ылынан баран общественность күүһүнэн ыытыллыан сөп. Түгэнинэн туһанан этиэм этэ, Сайды олохтоохторугар, сиргитин-дьиэҕитин докумуонун оңорторорго кыһаллың. Кырдьаҕас-кыаммат дьоңңо докумуоннара баар буоллаҕына бэйэм оңоруохпун сөп. Кыттааччылар кэккэ кыһалҕалары туоратар наадатын этэн тураннар, быһаарыыны эрэйэр боппуруостарын оттуур ходуһаларын күрүөлээһини күүскэ туруорсаллар. Бүгүҥҥү тыа сылыгар аналлаах кэпсэтиибитин түмүктээн, уонна бүгүҥҥү кэпсэтиибит манан эрэ бүтэн хаалбакка, кэлэр өттүгэр салҕанан барыа, диэн эрэнэбит.
 
                                                                                            Захарова А.И.
Категория: Новости наслега | Просмотров: 327 | Добавил: fifth | Рейтинг: 5.0/6
Всего комментариев: 0
Имя *:
Email *:
Код *: